مقدَمه شك نيست زندگى امام على بن موسى الرضا عليه السلام ابعاد مختلفى دارد كه يكى از ابعاد مهم آن ، بُعد فرهنگى و علمى و پاسدارى از حريم عقايد اسلامى در برابر امواج سهمگين حملات مكتب ها و فرقه هاى مختلف به اصول و فروع اسلام در شرايط خاص عصر آن حضرت است . بررسى اين بُعد علمى كه از بُعد ولايت الهيه آن امام عليه السلام نشئت مى گيرد ، در شرايطى كه امروز در آن زندگى ، مى كنيم ، بسيار سازنده و راه گشا و حاوى رهنمودهاى دقيق و ظريفى در برخورد با مكتب ها و مذاهب مختلف است . هدف اين است كه در اين نوشتار ، اين بُعد زندگى امام عليه السلام را به طور فشرده و دقيق بررسى كنيم . براى پى بُردن به اهميت اين بخش از تاريخ درخشان زندگى امام عليه السلام بايد قبل از هر چيز امور زير را مورد توجه قرار دهيم :